Ayni Yardım Nedir?

Ayni Yardımlar Para olarak değil, mal şeklinde yapılan yardımları ifade eden genel bir terimdir. Ayni yardımların kaynağı bir yasa olabileceği gibi hizmet akdi ya da toplu iş sözleşmesi olabilir. Hiçbir yasal veya bağıtsal zorunluluk olmadığı halde korunması amaçlanan kişilere devlet ya da çeşitli kurumlar tarafından sosyal amaçlarla ayni yardımların yapılması da mümkündür.

Ülkemizde ayni yardımların en fazla toplu iş sözleşmelerinde öngörüldüğü bilinmektedir. Böylece işçilerin günlük yaşantısında özel bir önem taşıyan mallar işveren tarafından sağlanmaktadır. Örneğin birçok toplu sözleşmede işçiye işveren tarafından yemek giyim eşyası, yakacak sağlanacağı yolunda hüküm bulunmaktadır.

Gelir Vergisi Kanununun 61.maddesinde ücret tanımı yapılmış ve “Ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir” denilmiştir. Aynı kanunun 63.maddesinde “Hizmet erbabına verilen ayınlar, verildiği gün ve yerdeki ortalama perakende fiyatlarına göre değerlenir” denilmektedir.

Alınan mal toptan alım dolayısıyla perakende satış fiyatından değil de toptan satış fiyatı ile alınmış ise değerleme o yerdeki ve zamandaki ortalama perakende satış fiyatına göre yapılır. Firma tarafından verilen mal herhangi bir tedarikçiden perakende satış fiyatı ile alınmış ise alış fiyatı ile değerlenir. Firmalar çalışanlarına verdiği malın perakende satışını yapmakta ise değerleme kendi perakende satış fiyatı ile yapılır. Değerleme mükellefin başvurması ile taktir komisyonunca da yapılabilinir.

Sonuç olarak gelir ve damga vergisine tabidir.